در هنگام خرید سرور فیزیکی به چه قطعاتی بیشتر توجه کنیم؟ (پردازنده، رم یا فضای ذخیره‌سازی؟)

به بخش آموزشی سرزمین سرور خوش آمدید. یکی از پرتکرارترین و مهم‌ترین سوالاتی که مدیران فناوری اطلاعات و صاحبان کسب‌وکارها در هنگام خرید سرور فیزیکی با آن مواجه می‌شوند این است که: “بودجه خود را باید روی کدام قطعه متمرکز کنیم؟ پردازنده (CPU)، حافظه موقت (RAM) یا فضای ذخیره‌سازی (Storage)؟”

پاسخ کوتاه به این سوال این است: «بستگی به کاربری شما دارد.»

در دنیای سرورهای فیزیکی، هیچ قطعه‌ای به تنهایی نمی‌تواند معجزه کند. یک سرور قدرتمند نیازمند هارمونی و تعادل بین قطعات است تا دچار «گلوگاه» (Bottleneck) نشود. در این مقاله از سرزمین سرور، هر سه قطعه حیاتی را زیر ذره‌بین می‌بریم تا بتوانید با دیدی بازتر و هوشمندانه‌تر، سرور فیزیکی متناسب با نیاز خود را انتخاب کنید.

۱. پردازنده (CPU): مغز متفکر سرور

پردازنده یا CPU، فرمانده کل قوای سرور شماست. وظیفه پردازنده دریافت دستورات، پردازش آن‌ها و ارسال خروجی است. در هنگام بررسی پردازنده برای سرور فیزیکی (مانند پردازنده‌های Intel Xeon یا AMD EPYC)، دو فاکتور بسیار مهم است:

• تعداد هسته‌ها (Cores): نشان‌دهنده توانایی سرور در انجام چندین کار همزمان است.
• فرکانس پردازنده (Clock Speed): نشان‌دهنده سرعت انجام هر تک‌دستور است.

چه زمانی باید بیشترین بودجه را روی پردازنده سرمایه‌گذاری کرد؟

• محاسبات سنگین و هوش مصنوعی: اگر سرور شما قرار است تحلیل داده‌های عظیم (Big Data)، یادگیری ماشین یا رندرینگ ویدیو انجام دهد.
• پردازش تراکنش‌های لحظه‌ای (OLTP): سامانه‌های بانکی و مالی که در کسری از ثانیه هزاران تراکنش را پردازش می‌کنند.
• نرم‌افزارهای تک‌رشته‌ای (Single-threaded): برنامه‌های قدیمی‌تری که نمی‌توانند از چندین هسته استفاده کنند و به فرکانس بالای یک هسته نیاز دارند.

۲. حافظه موقت (RAM): میز کار سرور

رم، فضای کاری سرور شماست. هر چقدر این میز کار بزرگتر باشد، سرور می‌تواند اطلاعات بیشتری را در دسترسِ فوریِ پردازنده قرار دهد. اگر رم سرور پر شود، سیستم مجبور می‌شود از فضای ذخیره‌سازی (هارد) به عنوان حافظه مجازی استفاده کند که این کار سرعت سرور را به شدت کاهش می‌دهد. در سرورهای فیزیکی، پشتیبانی رم از قابلیت ECC (تشخیص و تصحیح خطا) برای جلوگیری از کرش کردن سیستم حیاتی است.

چه زمانی باید بیشترین بودجه را روی RAM سرمایه‌گذاری کرد؟

• مجازی‌سازی (Virtualization): اگر قصد دارید روی سرور فیزیکی خود با استفاده از ESXi یا KVM چندین ماشین مجازی (VM) بالا بیاورید، رم مهم‌ترین قطعه شماست. هر ماشین مجازی به یک تکه از رم اختصاصی نیاز دارد.
• پایگاه‌های داده درون‌حافظه‌ای (In-Memory Databases): مانند Redis یا Memcached که تمام اطلاعات را برای دسترسی فوق‌سریع روی رم نگه می‌دارند.
• میزبانی وب‌سایت‌های پرترافیک: وب‌سرورها برای پاسخگویی همزمان به هزاران کاربر بدون افت سرعت، به رم بالایی نیاز دارند.

۳. فضای ذخیره‌سازی (Storage): گاوصندوق اطلاعات

فضای ذخیره‌سازی جایی است که سیستم‌عامل، نرم‌افزارها و داده‌های شما به صورت دائمی در آن ثبت می‌شوند. در خرید سرور فیزیکی، فقط ظرفیت هارد مهم نیست، بلکه سرعت (IOPS) و پایداری آن اهمیت بالاتری دارد. شما عموماً سه انتخاب دارید: هاردهای مکانیکی (HDD) برای ظرفیت بالا، درایوهای جامد (SSD) برای سرعت بالا، و درایوهای NVMe برای سرعت خیره‌کننده. همچنین پیکربندی RAID برای امنیت داده‌ها از ملزومات سرور فیزیکی است.

چه زمانی باید بیشترین بودجه را روی فضای ذخیره‌سازی سرمایه‌گذاری کرد؟

• پایگاه‌های داده بزرگ (SQL/NoSQL): دیتابیس‌ها به شدت تشنه عملیات خواندن و نوشتن (I/O) سریع هستند. در اینجا خرید درایوهای SSD Enterprise یا NVMe از نان شب واجب‌تر است.
• فایل سرورها و سرورهای بک‌آپ: اگر سرور را برای آرشیو اطلاعات، دوربین‌های مداربسته یا اشتراک‌گذاری فایل‌های حجیم می‌خواهید، نیازی به پردازنده فوق‌العاده ندارید؛ در اینجا هاردهای HDD با ظرفیت بالا و پیکربندی RAID مناسب، بهترین انتخاب هستند.
• استریم ویدیو و مدیا سرورها: نیازمند فضای ذخیره‌سازی بالا با سرعت خواندن سریع هستند.

قانون طلایی: مراقب «گلوگاه» (Bottleneck) باشید!

خرید یک پردازنده ۶۴ هسته‌ای در کنار تنها ۱۶ گیگابایت رم و یک هارد دیسک مکانیکی قدیمی، به معنای دور ریختن پول است! پردازنده شما دائماً باید منتظر بماند تا هارد کُند، اطلاعات را در یک رم کوچک بارگذاری کند.

برای تصمیم‌گیری نهایی، به این سناریوهای کاربردی توجه کنید:

۱. سرور برای مجازی‌سازی: اولویت اول RAM $\to$ اولویت دوم CPU (تعداد هسته بالا) $\to$ اولویت سوم Storage.

۲. سرور برای دیتابیس (پایگاه داده): اولویت اول Storage (از نوع SSD/NVMe) $\to$ اولویت دوم RAM $\to$ اولویت سوم CPU (فرکانس بالا).

۳. سرور برای میزبانی فایل (File Hosting): اولویت اول Storage (ظرفیت بالا) $\to$ اولویت دوم RAM (متوسط) $\to$ اولویت سوم CPU (اقتصادی).

۴. سرور برای اتوماسیون اداری و حسابداری شرکت: تعادل بین هر سه قطعه بهترین رویکرد است.

سخن پایانی

در هنگام خرید سرور فیزیکی، هیچ پاسخ قطعی مبنی بر برتری مطلق پردازنده، رم یا فضای ذخیره‌سازی وجود ندارد. معماری درست سرور، نیازمند شناخت دقیق نرم‌افزارها و بار کاری (Workload) مجموعه شماست.

ما در سرزمین سرور، تنها به شما سرور نمی‌فروشیم؛ بلکه با ارائه مشاوره‌های تخصصی، کانفیگ (پیکربندی) سرور را دقیقاً مانند یک لباس سفارشی، متناسب با نیاز و بودجه کسب‌وکار شما طراحی می‌کنیم.

اگر هنوز برای انتخاب قطعات سرور فیزیکی خود تردید دارید، همین امروز با کارشناسان فنی سرزمین سرور تماس بگیرید تا بهترین راهکار سخت‌افزاری را به شما پیشنهاد دهیم.